Tin ngày 26 tháng 10: Theo The Athletic, INEOS - tập đoàn của Sir Jim Ratcliffe, cổ đông thiểu số của Manchester United - đã đưa câu lạc bộ Lausanne-Sport tại Giải vô địch quốc gia Thụy Sĩ vào diện rao bán. Sau khi rút khỏi nhiều hợp tác tài trợ thể thao và tìm cách bán câu lạc bộ Nice tại Ligue 1, INEOS đang tiếp tục thu hẹp danh mục đầu tư thể thao của mình.
INEOS từng đặt trụ sở toàn cầu tại Lausanne từ năm 2010 đến 2016 và mua lại Lausanne-Sport vào tháng 11 năm 2017. Khi đó, thương vụ này có vẻ giống một khoản đầu tư trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp hơn là bước đầu tiên để xây dựng một đế chế kinh doanh thể thao trải rộng khắp đua xe đạp, F1, bóng đá, bóng bầu dục và đua thuyền buồm.
Tuy nhiên, đế chế thể thao đó giờ đang thu hẹp. Năm 2025, INEOS bất ngờ chấm dứt hợp tác tài trợ với đội bóng bầu dục All Blacks của New Zealand và Tottenham Hotspur, đồng thời mối quan hệ hợp tác với Sir Ben Ainslie - đối tác của America's Cup - cũng kết thúc không êm đẹp. Ngoài ra, INEOS cũng quyết định đưa câu lạc bộ Pháp Nice vào diện rao bán. Giờ đây, Lausanne-Sport cũng gia nhập danh sách chờ bán.
So với quá trình bán Nice kéo dài và gian nan, INEOS chắc chắn hy vọng có thể hoàn tất việc bán Lausanne-Sport nhanh hơn. Nice đã thắng ba trong bốn trận gần nhất, vươn lên giữa bảng xếp hạng Ligue 1, nhưng người hâm mộ câu lạc bộ từ lâu đã mất niềm tin vào Ratcliffe, và INEOS buộc phải giảm mạnh mức giá yêu cầu ban đầu 250 triệu euro (209,5 triệu bảng Anh, 280,1 triệu USD).
The Athletic đã liên hệ với INEOS về vấn đề này, nhưng phía tập đoàn từ chối bình luận. Được biết, INEOS đã giao cho công ty tư vấn toàn cầu Alvarez & Marsal phụ trách việc bán Lausanne-Sport. Công ty này đã gửi cho các nhà đầu tư tiềm năng một tài liệu chào bán dài năm trang. Dù tài liệu này không nhằm công bố công khai, The Athletic đã có được và xem xét các nội dung liên quan.
Tài liệu có tên “Project Striker” (Dự án Tiền đạo) mô tả Lausanne-Sport là “một ứng viên già dặn ở giải đấu hàng đầu”, đồng thời chỉ ra rằng Giải vô địch quốc gia Thụy Sĩ có 12 đội, trong lịch sử chỉ có Basel và Young Boys là hai câu lạc bộ thống trị lâu dài, và “cả hai đội này gần đây đều gặp khó khăn”.
Cách mô tả này thực chất nhằm nhấn mạnh với người mua tiềm năng rằng so với các giải đấu khác, đầu tư vào Lausanne-Sport có thể dễ giành suất dự cúp châu Âu hơn. Tuy nhiên, kể từ khi INEOS tiếp quản, Lausanne-Sport chỉ một lần giành quyền tham dự cúp châu Âu.
Trên thực tế, tài liệu chào bán gần như không giới thiệu thành tích trong quá khứ của đội bóng, thậm chí không đề cập việc Lausanne-Sport từng bảy lần vô địch giải đấu hàng đầu Thụy Sĩ và chín lần đoạt Cúp Quốc gia Thụy Sĩ.
Thay vào đó, tài liệu nhấn mạnh câu lạc bộ sở hữu “cấu hình cơ sở hạ tầng độc đáo” và “mô hình vận hành tài sản nhẹ”. Với một câu lạc bộ thuê sân vận động và trung tâm huấn luyện từ chính quyền địa phương, đây quả thực là một cách chào bán khá khéo léo.
Tài liệu cũng không đề cập tình trạng lỗ hằng năm của câu lạc bộ. Mùa này, khoản lỗ của Lausanne-Sport dự kiến sẽ lên tới 5 triệu bảng Anh. Nếu không tìm được nhà tài trợ mới thay thế INEOS, con số này sẽ còn tăng thêm.
Ngoài ra, tài liệu không nhắc đến việc đội bóng hiện đang đứng cuối bảng tại Giải vô địch quốc gia Thụy Sĩ. Nếu Lausanne-Sport xuống hạng thêm một lần nữa trong mùa này, đây sẽ là lần xuống hạng thứ ba kể từ khi INEOS tiếp quản. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian đó, đội bóng cũng đã hai lần thăng hạng thành công.
Tóm lại, khoản đầu tư của INEOS vào Lausanne-Sport chưa đạt được nhiều hiệu quả thực chất. Những chỉ trích tương tự cũng phổ biến ở các dự án đầu tư thể thao khác của tập đoàn, trong đó đáng chú ý nhất chắc chắn là Manchester United.
Tháng 12 năm 2023, Ratcliffe đồng ý mua 27,7% cổ phần của câu lạc bộ giàu truyền thống tại Premier League với giá 1,25 tỷ bảng Anh. Khi tiếp tục rót thêm vốn sau đó, tỷ lệ sở hữu của ông đã tăng lên gần 29%.
Tuy nhiên, thương vụ này có một sắp xếp khác thường: dù gia đình Glazer vẫn là cổ đông lớn nhất của Manchester United, họ đã giao quyền kiểm soát vận hành Old Trafford cho INEOS.
Ban đầu, giới quan sát cho rằng INEOS có thể áp dụng kinh nghiệm quản trị doanh nghiệp dày dạn tích lũy trong lĩnh vực hóa chất, nhựa và năng lượng vào Manchester United, giúp câu lạc bộ đảo ngược tình thế. Suy cho cùng, chính nhờ những kinh nghiệm này, INEOS đã trở thành một trong những nhà sản xuất sản phẩm hóa chất, nhựa và năng lượng lớn nhất thế giới.
Ratcliffe đổ tiền nâng cấp trung tâm huấn luyện, câu lạc bộ cắt giảm mạnh chi phí và nhân sự, tiến hành nhiều đợt rà soát, đồng thời liên tục nhấn mạnh rằng dù trên sân hay ngoài sân, đều phải tuyển dụng “những người giỏi nhất trong ngành”.
Tuy nhiên, sau thất bại nặng nề trên sân nhà trước Bournemouth hôm Chủ nhật, Manchester United chỉ giành được 7 điểm sau tám vòng đấu, xếp thứ 16 tại Premier League. Trong khi đó, đội bóng thua hai trong ba trận tại Champions League và đã bị loại khỏi Carabao Cup.
Thất bại này cũng khiến tương lai của huấn luyện viên trưởng Michael Carrick càng thêm mờ mịt. Chỉ năm tháng trước, Carrick mới chính thức được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng dài hạn của đội bóng. Trước đó, INEOS đã lần lượt sa thải Erik ten Hag và Ruben Amorim vì thành tích kém.
Tuy nhiên, vấn đề của Manchester United rõ ràng không chỉ nằm ở việc chọn huấn luyện viên. Những chỉ trích nhắm vào INEOS đang ngày càng gia tăng, một mặt vì tập đoàn chưa từng thực hiện được lời hứa đưa Manchester United trở lại thời hoàng kim, mặt khác vì INEOS trên thực tế đã giúp gia đình Glazer vốn rất không được lòng người hâm mộ duy trì quyền kiểm soát câu lạc bộ.
Với Ratcliffe, thời điểm hiện tại không thể tồi tệ hơn. INEOS đang đối mặt với nhiều áp lực kinh tế, từ chi phí năng lượng leo thang ở châu Âu, đến thuế nhập khẩu tại Mỹ, rồi đến những cầu thủ thi đấu kém cỏi trên sân cỏ nước Anh, đủ loại vấn đề nối tiếp nhau.
Tổng nợ của tập đoàn này gần đây đã lên tới 18 tỷ bảng Anh.
Ngoài ra, doanh nhân sống tại Monaco này gần đây cũng nhận được sự chú ý ngày càng nhiều từ truyền thông. Trước đó, ông đã đưa ra hàng loạt phát ngôn gây tranh cãi về Brexit, chính sách năng lượng châu Âu, nhập cư và thái độ của xã hội Anh đối với sự giàu có.
Việc bán Lausanne-Sport sẽ không ảnh hưởng quá lớn đến tình hình tài chính tổng thể của INEOS. Suy cho cùng, đây là một tập đoàn có quy mô kinh doanh lên tới 37 tỷ bảng Anh, với hơn 23.000 nhân viên tại 26 quốc gia trên toàn cầu.
Nhưng thương vụ tiềm năng này càng cho thấy tham vọng xây dựng một đế chế kinh doanh thể thao rộng lớn của Ratcliffe đang đi đến hồi kết, và INEOS cũng đang dần tập trung trở lại vào các tài sản cốt lõi.
Ngoài việc tìm cách bán tài sản thể thao và rút khỏi các dự án hợp tác liên quan, INEOS gần đây còn bán thương hiệu thời trang Belstaff và các thương hiệu sản phẩm tẩy rửa gia dụng trực thuộc.
Bài viết liên quan:
Từ đội nam/nữ Manchester United đến Lausanne và Nice, các đội bóng do INEOS vận hành đều sụp đổ toàn diện Nguồn: The New York Times
